تاریخچه:
نام کهن این دریاچه چیچَست بوده است. این واژه واژه ایست از اوستایی و پارسی باستان و تلفظ آن چَئِچَستَ بوده است. دریاچه چیچست در اسطوره‌های ایرانی نقشی بنیادین دارد. عرصه بسیاری از رویدادهای مهم زندگی کیخسرو، کرانه این دریاچه بوده است. دژ بهمن که کیخسرو در نبردی غول آسا و سهمگین آن را میگشاید و از چنگ دیوان بدر می‌‌آورد در نزدیکی همین دریاچه بوده و بسیاری اسطوره‌های دیگر. نام ارومیه نامیست که آشوریان به آن داده اند. اور در زبان آشوری به معنای شهر است (همان واژه‌ای که در نام اورشلیم (شهر آشتی) هم وجود دارد) و میه به معنای آب است (همریشه با مآء عربی). پس اورمیه یا ارومیه بمعنی شهر آب است.در دوران پهلوی به مناسبت پادشاهی رضاشاه پهلوی، به این دریاچه نام رضائیه داده شد.


متوسط عمق دریاچه ارومیه پنج مترمربع و درجه شوری آن متناسب با تراز آب بین۱۴۰ تا ۲۹۰ میلی‌گرم در لیتر در نوسان است.
این اکوسیستم با ارزش بر اساس مصوبات MAB (انسان و کره مسکون) در زمره یکی از ذخیره‌گاه‌های زیست کره از طرف یونسکو ، معرفی شده و یکی از ۲۲ تالاب بین‌المللی کنوانسیون رامسر است. پارک ملی دریاچه ارومیه در سال آبی ۷۴ - ۷۵ به بالاترین سطح خود یعنی یک‌هزار و ۲۷۸ متر رسید و در حال حاضر سطح تراز آب به شدت تنزل یافته است.

به گفته رئیس بخش تحقیقات آرتمیای کشور، اگر دریاچه ارومیه خشک شود، مشکلاتش تنها برای استان ارومیه نخواهد بود و به‌دلیل وجود ۸ میلیارد تن نمک در دریاچه، پس از خشک شدن، با وزیدن بادهای فصلی تمامی زمین‌های استان آذربایجان غربی و ۵ استان همجوار آن به شوره زار تبدیل می‌شود و حتی دامنه تأثیرات پخش این مقدار نمک به زمین‌های کشورهای اطراف نیز خسارات جبران ناپذیری را وارد می‌کند.

مدیر کل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی "کیومرث کلانتری" با رایزنی‌هایی که با شرکت‌های آب و جهادکشاورزی آذربایجان غربی انجام گرفته ۳۰ میلیون مترمکعب از آب مازاد شهرچایی و به همین میزان از آب مازاد سد حسنلو وارد دریاچه ارومیه می‌شود.وی گفت: کارانتقال آب از این سدها به دریاچه ارومیه از هفته گذشته آغاز شده است.وی، از رایزنی برای انتقال آب از سد مهاباد و شهید کاظمی بوکان به دریاچه ارومیه خبر داد و خواستار توجه آذربایجان شرقی به اکوسیستم دریاچه شد.
کلانتری افزود: کاهش نزولات جوی، حفر چاه‌های مجاز و غیرمجاز در دشتهای اطراف دریاچه ارومیه، تبخیر زیاد آب از جمله عوامل کاهش آب این دریاچه هستند.طراز آب دریاچه ارومیه نسبت به بالاترین طراز آن در سال ۷۴حدود ۵/۵ متر کاهش یافته است.